For Macedonian, scroll to the bottom of the article

Airing‌ ‌the‌ ‌Fashion‌ ‌Industry’s‌ ‌Dirty‌ ‌Linen‌ ‌


Photo: Daniel von Appen

A closer look at the fashion and textiles industry reveals some shocking and concerning truths about its significant environmental and social impacts.


From the materials used in the production of our clothes, the alarmingly high levels of carbon emissions linked with the industry, the increasing waste problem and everything in between, the industry that produces the clothes we wear is broken.


Today’s clothing system (Source: Ellen Macarthur Foundation)

Production and emissions


The textiles industry uses up nearly 100 million tonnes of non-renewable materials every year including oil for the production of synthetic fibre, chemicals for dyeing and colouring and fertiliser for growing crops like cotton.


Furthermore, it is immensely water-intensive, using close to 100 billion cubic metres of water on an annual basis, wreaking havoc on some cotton-growing regions which already suffer from water scarcity. In fact, it is the second-largest consumer of water supply in the world. One cotton shirt requires 2650 litres of water to be produced which is enough for one person to drink 8 cups of water every day for three-and-a-half years. Similarly, you need 7 570 litres of water to make a pair of jeans. With this amount of water, one person can drink the same eight cups of water daily for 10 years!


The fashion industry is one of the largest contributors to greenhouse gas emissions globally. While currently emitting 10% of all of humanity’s carbon emissions, it is estimated that, unless the industry makes some big changes, it will use up more than 26% of our carbon budget to keep us under 2°C warming by 2050. This is already 0.5°C warmer than recommended by scientists.


Hazardous substances & plastic pollution


A lot of hazardous chemicals and substances go into the production of clothing. These seep out into the surrounding environment destroying ecosystems and farmland and are also harmful to the factory and textile workers who make the clothes as well as us, the end-users.


Many garments contain plastic microfibres which, when washed, eventually end up at sea contributing to the massive ocean pollution problem. Half a million tonnes of plastic microfibres from textiles like polyester, nylon and acrylic are dumped at sea every year - the equivalent of 50 billion plastic bottles.


Fast fashion


Like any other large industry, the fashion industry has grown rapidly in the past few decades. Since the year 2000, clothing production has doubled. In 2014, people bought 60% more clothes than they did in 2000. Most of this, however, is not down to an increase in demand but rather a decrease in the amount of time people keep their clothes, particularly in richer countries like the US.


Source: Euromonitor International Apparel & Footwear 2016 Edition (volume sales trends 2005–2015); World Bank, World development indicators – GD (2017)

This is primarily due to the ‘fast fashion’ phenomenon - cheap clothing produced by large corporations spurred by purposefully changing fashion trends much quicker. Traditionally speaking, fashion companies would produce two collections a year - spring/summer and autumn/winter. In Europe, many of these companies are now launching five collections annually and some, like Zara, have been known to put out up to 24 collections every year.


While clothing production has doubled, clothing utilisation (the amount a garment is worn) is decreasing rapidly. On average, clothing utilisation decreased by 36% between 2000 and 2015. Low-income countries have much higher utilisation rates when compared to richer countries. The US’ rate is a quarter of the global average and, in China, clothing utilisation decreased by 70% in 15 years. More than half of the fast fashion that is put on the racks is thrown away in less than a year.


Waste and recycling


What happens to the fast fashion that is thrown away? Only 1% of the material used to make clothing is recycled into new clothing and 85% of all textiles go straight to landfill every year. Some of the “recycling” that happens with discarded material is re-using it in “lower-value applications” such as using it for insulation, wiping cloths and bedding stuffing.


The equivalent of one garbage truck full of clothes gets incinerated or sent to a landfill every second.


Social injustices


As we’ve already mentioned, harmful chemicals in clothing production destroy farmland and are detrimental to workers and growing crops like cotton uses up most of the water supplies in certain communities.


The fashion industry, particularly fast fashion, is infamous for creating terrible, unsafe and under-paid working conditions for its employees. There has also been plenty of evidence of how some work environments are essentially practising modern slavery and child labour.


Fashion Revolution Macedonia


In response to all of this, many civil society movements and organisations are focusing on raising awareness and demanding a change in the industry. One such movement is Fashion Revolution, a global movement found in over 100 countries, including North Macedonia. Fashion Revolution Macedonia has been organising around the issue on a local level since late 2019. The team, which consists of fashion designers, enthusiasts and activists has organised a number of events and educational discussions including the global Fashion Revolution Week which takes place every year in April.


During last year’s Fashion Weekend Skopje, they co-organised a workshop titled 'Sustainable Practices: Consumers and Businesses' and constantly work with local schools in order to bring the issue into mainstream education.


Apart from this, they aim to inspire and encourage creativity and innovation in the local fashion community. This includes showcasing Haulternative projects - breathing life into old clothing through upcycling, swaps or discoveries in charity shops. “We gladly spread these examples with the hope to spur similar creativeness in our community.”


Since the team largely consists of fashion designers, they firmly believe in practising what they preach. “We aim to lead by example. This means designing with no waste, using organic fabrics and promoting other colleagues with the same values as ours.”


Even though North Macedonia has a larger textiles industry then it does a fashion one, it is still a country that is seeing an increase in popularity for fast fashion with shorter lifespans.


“Fashion Revolution Macedonia will remain dedicated to exhaustively educating, transparently informing and unwaveringly opening important questions for all stakeholders in the fashion supply chain.”
-- Fashion Revolution Macedonia

A better future for fashion


In the report A New Textiles Economy: Redesigning Fashion’s Future, 4 suggestions are put forward to build a new and improved economy focused on environmental and social justice:


  1. Phase-out substances of concern and microfibre release

  2. Transform the way clothes are designed, sold and used to break free from their increasingly disposable nature. This includes producing clothes of higher, long-lasting quality and “making durability more attractive” and through promoting the industry for short-term clothing rental.

  3. Radically improve recycling by transforming clothing design, collection and reprocessing. This means keeping end-of-life and recycling potential in mind from the design phase, developing recycling processes aimed at efficiently recycling materials by pushing for more technical innovation and making clothing recollection more widespread.

  4. Make effective use of resources and move to renewable inputs. This means reducing the need for raw materials by increasing recycling. When this is not possible, it is important to obtain such raw materials from renewable resources through practices like regenerative agriculture and renewable feedstock.


Naturally, companies and governments have a big role to play in pushing this forward. The Fashion Revolution Macedonia team “expect companies and government bodies to be more forthcoming and transparent regarding these issues in the future, especially since the country is well on its way to EU integration.”


Нечистите алишта на модната индустрија


Слика: Daniel von Appen

Разгледувањето на модната и текстилната индустрија одблизу открива шокантни и загрижувачки вистини за нивните значајни негативни влијанија врз животната средина и општествената праведност.


Од материјалите што се користат во производството на нашата облека, алармантно високите нивоа на емисии на јаглерод поврзани со индустријата, зголемениот проблем со отпадот и прекршоците на работничките права, ја прават оваа индустрија општествено и еколошки неправедна.


Денешниот систем за облека (Извор: Ellen Macarthur Foundation)

Производство и емисии


Текстилната индустрија троши скоро 100 милиони тони необновливи материјали секоја година, вклучувајќи нафта за производство на синтетички влакна, хемикалии за боење и ѓубриво за одгледување на култури како памук.


Понатаму, таа е неизмерно водоинтензивна и користи близу 100 милијарди кубни метри вода на годишно ниво, предизвикувајќи хаос во некои региони за одгледување памук кои ионака веќе страдаат од недостиг на вода. Всушност, оваа индустрија е втор по големина потрошувач на вода во светот. За произведување на една памучна кошула се употребуваат околу 2 650 литри вода, што е доволно едно лице да пие 8 чаши вода секој ден во времетраење од три и пол години. Слично, потребни се околу 7 570 литри вода за да се направат фармерки. Со оваа количина на вода, едно лице може да ги пие истите осум чаши вода дневно во текот на 10 години!


Модната индустрија е еден од најголемите придонесувачи во емисиите на стакленички гасови на глобално ниво. Додека во моментов е одговорна за емитување на 10% од сите емисии на јаглерод на човештвото, се проценува дека таа ќе потроши повеќе од 26% од нашиот јаглероден буџет за останување под 2°C до 2050 година ако не направи некои големи промени. Ова е дури 0,5°C потопло отколку што препорачуваат научниците.


Опасни материи и загадување со пластика


Голем број опасни хемикалии и супстанции се користат при производството на облека. Истите се влеваат во околината, уништувајќи ги екосистемите и земјоделските површини а се штетни и за фабриката и за текстилните работници кои ја изработуваат облеката, како и за нас, крајните корисници.


Голем дел од облеката содржи пластични микро влакна кои на крајот завршуваат во морињата, придонесувајќи за продлабочување на проблемот со загадувањето на океаните. Половина милион тони пластични микрофибри од текстил како полиестер, најлон и акрилик се фрлаат во морињата секоја година - еквивалентно на 50 милијарди пластични шишиња.


Брза мода


Како и секоја друга голема индустрија, модната индустрија рапидно расте во последните неколку децении. Од 2000 година, производството на облека е двојно зголемено. Во 2014 година, луѓето купија 60% повеќе облека отколку во 2000 година. Сепак, најголем дел од ова не се сведува на зголемување на побарувачката, туку на намалување на времето за чување на облеката, особено во побогатите земји како САД.


Извор: Euromonitor International Apparel & Footwear 2016 Edition (трендови на продажба во обем 2005–2015); Светска банка, Светски индикатори за развој - ГД (2017)

Ова првенствено се должи на феноменот „брза мода“ - ефтина облека произведена од големи корпорации поттикната со намерно многу побрзо менување на модните трендови. Традиционално кажано, модните компании предходно произведуваа две колекции годишно - пролет / лето и есен / зима. Во Европа, многу од овие компании сега лансираат пет колекции годишно, а за некои, како Зара, се знае дека издаваат до 24 колекции секоја година.


Додека производството на облека е двојно зголемено, користењето облека (количината на облека) се намалува рапидно. Во просек, користењето облека се намали за 36% помеѓу 2000 и 2015 година. Земјите со ниски примања имаат многу повисоки стапки на искористеност во споредба со побогатите земји. Стапката на САД е четвртина од глобалниот просек, а пак во Кина користењето облека се намали за 70% за 15 години. Повеќе од половина од брзата мода што се става на полиците се фрла за помалку од една година.


Отпад и рециклирање


Што се случува со парчињата облека кои бргу излегуваат од мода и се фрлаат? Само 1% од материјалот што се користи за производство на облека се рециклира во нова облека, а останатите 85% од целиот текстил одат директно во депонија секоја година. Дел од „рециклирањето“ што се случува со фрлениот материјал е повторно да се користи за друга намена, како што е на пример неговата употреба за топлење и изолација, крпи за бришење и за полнење душеци.


Пример за еквивалент на отпадот од производство на облека би било согорување на еден камион за смет полн со облека или испраќање на истиот на депонија секоја секунда.


Социјални неправди


Како што веќе споменавме, штетните хемикалии во производството на облека уништуваат земјоделско земјиште и се штетни за работниците, а одгледувањето култури како памук троши поголем дел од резервите на вода во одредени заедници.


Модната индустрија, особено брзата мода, е озлогласена по создавањето страшни, небезбедни и недоволно платени работни услови за своите работници. Исто така, има многу докази за тоа како некои работни средини во суштина практикуваат модерно ропство и детски труд.


Fashion Revolution Macedonia


Како одговор на сето ова, многу граѓански движења и организации се фокусираат на подигнување на свеста и бараат промена во индустријата. Едно такво движење е Fashion Revolution или „Модна револуција“, глобално движење кое се наоѓа во над 100 земји, вклучително и Северна Македонија. Fashion Revolution Macedonia се организира околу ова прашање на локално ниво од крајот на 2019 година. Тимот, кој се состои од модни дизајнери, ентузијасти и активисти, има организирано голем број настани и едукативни дискусии, вклучително и глобалната недела на модна револуција, која се одржува секоја година во Април.


За време на минатогодишниот Моден викенд во Скопје, тие заедно организираа работилница насловена „Одржливи практики: потрошувачи и бизниси“ и постојано работат со локалните училишта со цел да го внесат ова прашање во образовниот процес.


Освен ова, тие имаат за цел да ја инспирираат и поттикнат креативноста и иновативноста на модната заедница. Ова вклучува проекти како Haulternative - вдахнување живот во стара облека преку велосипедизам, размена или откривање на парчиња во продавници за облека од втора рака. „Со задоволство ги споделуваме овие примери со надеж дека ќе поттикнеме слична креативност во нашата заедница“.


Бидејќи тимот главно се состои од модни дизајнери, тие цврсто веруваат во практикување на она што го проповедаат. „Нашата цел е да водиме со пример. Ова значи дизајнирање облека без отпад, користење на органски ткаенини и потикнување на другите колеги да ги промовираат истите вредности како и нашите.“


И покрај тоа што Северна Македонија повеќе има распространета текстилна отколку модна индустрија, сепак е земја што забележува зголемување на производството на брза мода со пократок век на траење.

„Fashion Revolution Macedonia ќе остане посветена на исцрпно едуцирање, транспарентно информирање и непоколебливо отворање на важни прашања за сите засегнати страни во модниот ланец на снабдување“,
- Fashion Revolution Macedonia

Подобра иднина за модата


Во извештајот Нова текстилна економија: Редизајнирање на иднината на модата, се дадени 4 предлози за изградба на нова и подобрена текстилна економија фокусирана на животната средина и социјалната правда:


  1. Отстранување на токсични материи од производството на материјали за текстилната индуструја и ставање крај на ослободувањето на микрофибер

  2. Трансформирање на начинот на дизајнирање, продажба и употреба на облеката за долготрајна употреба. Ова вклучува производство на облека со подобар квалитет која покрај издржливоста ќе биде и долго време атрактивна и модерна и промовирање на индустријата за краткорочно изнајмување на облека

  3. Радикално подобрување на рециклирањето преку трансформација на дизајнот, собирањето и обработката на облеката. Ова значи земање во предвид на крајот-на-животот на облеката и потенцијалот за рециклирање во фазата на дизајнирање, развој на процеси за рециклирање насочени кон ефикасно рециклирање материјали со притисок за повеќе технички иновации и распространето собирање на облека

  4. Ефикасно искористување на ресурсите и префрлање на обновливи извори на енергија. Ова значи намалување на потребата за суровини заради зголемување на рециклирањето. Кога тоа не е можно, добивање на овие суровини од обновливи извори преку практики како регенеративно земјоделство и обновливи суровини.


Нормално, компаниите и владите играат голема улога во промовирањето и поставувањето на системи за примена на овие практики. Тимот на Fashion Revolution Macedonia „очекува компаниите и владините тела да бидат поискрени и потранспарентни во врска со овие прашања во иднина, особено затоа што земјата е на пат кон ЕУ интеграција.“