For Macedonian, scroll to the bottom of the article

Solar Power: The New King of Electricity


Photo: Anders Jacobsen

A new report by the International Energy Agency has highlighted how renewable energy, particularly solar energy, is not only providing some of the cheapest electricity ever seen but also has the most potential for growth post-COVID-19.


Every year, the International Energy Agency (IEA) publishes the World Energy Outlook; an analysis on “trends in energy demand and supply, and what they mean for energy security, environmental protection and economic development.” The report studies supply and demand of the different energy sources, updates in renewable energy technologies, energy efficiency, access to energy and other relevant topics. Understandably, the 2020 report focuses primarily on how the COVID-19 pandemic has affected all of this and what the future looks like as countries around the world design their recovery plans over the next ten years.


This years’ assessment shows how renewables have proven themselves as the energy source of future and how the cheapest energy is now coming from such sources; particularly solar energy. The report also highlights the drops in energy demand and emissions in 2020 but also warns that this won’t mean much in the long-term unless the right decisions are taken now. These findings echo those found in a report released earlier this year by the think-tank Ember which also shows how renewable energy generation increased during the first half of 2020 while the fossil fuel industry is nose-diving rapidly.


Energy demand and emissions during COVID-19


Earlier in the year, when many countries went into some form of lockdown and most activities ground to a halt, there were numerous reports around the world of drastically cleaner air quality, clearer skies and waters, and examples of nature seemingly bouncing back.


According to the findings, energy demand will likely have dropped by 5% resulting in a 7% drop in energy-related CO2 emissions in 2020. The same cannot be said for methane emissions however which have not appeared to have declined despite lower fossil fuel consumption.


Based on a set of possible post-COVID scenarios presented by the IEA, global emissions will return to previous levels at a rate that will probably be only slightly slower than after the 2008-2009 financial crisis. Unfortunately, the economic repercussions of the pandemic will also delay the process of the much-needed changes that need to be made in the energy sector namely, the transition towards cleaner energy.


The changes in the way energy was consumed this year has spelt bad news for an already dying fossil fuel industry and has further emphasised the potential of renewable energy. Some of the biggest oil and gas companies suffered major losses and reported a decline in the worth of their assets by over €40 billion. Investment in oil and gas supply also fell by a third when compared to 2019.


On the other hand, renewable energy production has grown and continues to be significantly cheaper to run. Solar PVs have been consistently cheaper over the past decade and are a more economic option than new coal or gas-powered plants in most countries. The report states that “solar projects now offer some of the lowest cost electricity ever seen.”


Energy poverty on the rise


It may come as no surprise that the world’s most vulnerable populations are the ones who are bearing the brunt of the crisis. The report shows how the pandemic has exacerbated the problems surrounding a lack of access to electricity and energy poverty around the world.


In 2019, approximately 580 million people in sub-Saharan Africa did not have access to electricity and the situation is likely to worsen as governments are now focusing all their efforts and resources into tackling the health and subsequent economic crises. Future scenarios show that, due to the inevitable rise in poverty levels, over 100 million people who could previously afford basic electricity services will no longer be able to do so and will need to revert to alternative, more polluting, and inefficient energy sources.


Energy in the post-COVID era


The outlook presented a number of post-pandemic scenarios based on the potential paths governments might take as well as the latest energy market data. One such scenario is referred to as the Stated Policies Scenario (STEPS) which is the one that most reflects the path the world is currently on based on what policy measures and targets have already been announced. It is interesting to note that, in all scenarios presented, renewables experience rapid growth, especially solar.


In the STEPS, the COVID-19 will be brought under control gradually in 2021 and the economy will return to pre-crisis levels within the same year.


Coal and oil will both suffer in the coming decades. The demand for coal never returns to its pre-crisis levels and it will make up less than 20% of the total energy mix by 2040. This would be the first time since the industrial revolution. Oil is already experiencing further drops in demand due to the effects of the pandemics such as more people working from home and the drastic reduction of flights. Its demand is predicted to flatten out by 2030.


Gas is not as negatively affected as the other fossil fuel sources and this is because its future demand and consumption vary across the globe. In the STEPS, there is a predicted rise in demand in South and East Asia but it projects a slight decline in some advanced economies by 2040. That being said, gas producers are coming under increasing pressure to be more transparent about the level of harmful methane leaks throughout their supply chains as the industry comes under furthered scrutiny.


The future looks very different for renewable energy. The STEPS scenario shows that renewable energy will meet 80% of the growth in electricity demand by 2030 with solar energy being the main driver of growth followed by onshore and offshore wind power. Solar energy was found to have 43% more output by 2040 than originally predicted by the IEA in 2018 since it has been found to be up to 50% cheaper than originally thought.


The future of energy is undeniably heading towards renewables and the COVID-19 pandemic seems to have accelerated that transition. The speed and extent to which this will happen will heavily influence how we can tackle the climate crisis. To do this right we need to re-think how our economies function and the carbon-intense consumption rates of the richest individuals and countries around the world. The transition to cleaner energy also presents a number of challenges which need to be addressed going forward including the flexibility of electricity grids in dealing with intermittent bursts of energy depending on sun and wind availability, storing energy for when neither is available and addressing the issues with the demand for minerals and materials (lithium, nickel, cobalt etc) needed for the renewable energy sector and the harmful impacts these could cause on the environment and frontline communities.


Сончева енергија: Новиот Моќен Лидер во Производството на Електрична Енергија


Anders Jacobsen

Новиот извештај на Меѓународната агенција за енергијаистакна дека обновливата енергија, особено сончевата, не само што обезбедува најефтина електрична енергија како никогаш досега, туку има и најголем потенцијал за раст по КОВИД-19 пандемијата.


Секоја година, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) ги објавува Светските енергетски прегледи (World Energy Outlook) кои содржат детална анализа за трендовите во побарувачката и снабдувањето со енергија и што значат тие за енергетската безбедност, заштита на животната средина и економскиот развој. Извештајот ги проучува понудата и побарувачката на различните извори на енергија, напредокот во технологиите за обновлива енергија, енергетската ефикасност, пристапот до енергија и други релевантни теми. Разбирливо, извештајот за 2020 година се фокусира првенствено на тоа како пандемијата КОВИД-19 влијаеше на сето ова и како изгледа иднината додека земјите ширум светот ги дизајнираат своите планови за закрепнување во следните десет години.


Овогодишната проценка покажува дека обновливите извори се докажале како извори на енергија на иднината и дека најевтината енергија сега доаѓа од овие извори, особено од сончевата енергија. Извештајот исто така ги потенцира падовите на побарувачката на енергија и емисиите во 2020 година, но исто така предупредува дека ова нема да има долгорочен ефект ниту во ублажувањето ниту во запирањето на климатската катастрофа, доколку не се донесат правилни одлуки во овој момент. Овие откритија ги повторуваат резултатите од извештајот објавен порано оваа година од тинк-тенк организацијата „Ембер“, кој исто така покажува колку се зголемува производството на обновлива енергија во текот на првата половина на 2020 година, додека индустријата на фосилни горива полека, но сигурно пропаѓа.


Побарувачка на енергија и емисиите за време на пандемијата


На почетокот на годината, кога многу земји почнаа да воведуваат одредена форма на карантин и повеќето активности беа запрени, имаше бројни извештаи низ целиот свет за драстично зголемен квалитет на воздухот, појасно небо и почисти води, како и примери од регенерирање на природата.


Според наодите, побарувачката на енергија најверојатно се има намалено за 5% што резултира во 7% пад на емисиите на СО2 поврзани со енергија во 2020-та. Истото не може да се каже за емисиите на метан кои не се намалиле и покрај помалата потрошувачка на фосилни горива.


Врз основа на бројни можни пост-КОВИД сценарија презентирани од Меѓународната агенција за енергија, глобалните емисии ќе се вратат на претходните нивоа со стапка што веројатно ќе биде само малку побавна отколку по финансиската криза од 2008-2009-та година. За жал, економските последици од пандемијата ќе го одложат и процесот на екстремно неопходните промени што треба да се направат во енергетскиот сектор, имено, транзицијата кон чиста енергија.


Промените во начинот на користење на енергија оваа година негативно се одразија на веќе умирачката индустрија на фосилни горива и дополнително го потенцираа моќниот потенцијал на обновливата енергија. Некои од најголемите компании за нафта и гас претрпеа огромни загуби и пријавија пад на вредноста на нивните средства од над 40 милијарди евра. Инвестициите во снабдување со нафта и гас исто така опаднаа за една третина во споредба со 2019-та година.


Од друга страна, производството на обновлива енергија се прошири и продолжува да биде значително поекономично за операционализација. Фотоволтаиците се се’ поевтини со текот на изминатата деценија и се се’ поекономична опција отколку новите централи на јаглен или гас во повеќето земји. Во извештајот се наведува дека „соларните проекти сега нудат електрична енергија со најниска досега видена цена“.


Енергетската сиромаштија расте


Секако не е изненадување што најранливите популации во светот се оние кои го носат најголемиот товар од климатската криза. Извештајот покажува како пандемијата ги влошува проблемите со отежнат пристап до електрична енергија и зголемувањето на нивоата на енергетска сиромаштија низ целиот свет.


Во 2019-та година, приближно 580 милиони луѓе во потсахарска Африка немаа пристап до електрична енергија и состојбата веројатно ќе се влоши бидејќи владите сега ги насочуваат сите свои напори и ресурси во справување со здравствената и последователната економска криза. Идните сценарија покажуваат дека поради неизбежниот пораст на нивото на сиромаштија, над 100 милиони луѓе кои претходно би можеле да си дозволат основни услуги за електрична енергија веќе нема да можат да го сторат тоа и ќе треба да се вратат на алтернативни, загадувачки и неефикасни извори на енергија.


Енергија во пост-КОВИД ера


Извештајот презентира бројни постпандемични сценарија засновани врз потенцијалните патеки што владите може да ги следат, како и најновите податоци за пазарот на енергија. Едно такво сценарио се нарекува Stated Policies Scenario (STEPS), сценарио што најмногу го рефлектира патот по кој што светот тековно се движи врз основа на тоа кои мерки и политички цели се веќе објавени. Интересно е да се напомене дека во сите презентирани сценарија, обновливите извори на енергија доживуваат брз раст, особено сончевата енергија.


Во STEPS, КОВИД-19 постепено ќе се најде под контрола во 2021-ва година и економијата ќе се врати на нивото пред кризата во текот на истата година.


Јагленот и нафтата ќе страдаат во следните децении. Побарувачката за јаглен никогаш нема да се врати на нивото на кое што се наоѓала пред кризата и ќе сочинува помалку од 20% од вкупниот енергетски микс до 2040-та година. Овој драстичен пад се забележува за прв пат по индустриската револуција. Нафтата веќе доживува интензивен пад на побарувачката заради ефектите од пандемијата, заради тоа што повеќе луѓе работат од дома (наместо да патуваат до работното место) и заради драстичното намалување на авионскиот сообраќај. Побарувачката на нафта се предвидува да се изедначи и да престане да расте до 2030 година.


Влијанието на пандемијата врз гасот не е толку негативно како врз другите фосилни горива и тоа е затоа што неговата идна побарувачка и потрошувачка варираат низ целиот свет. Во STEPS, се предвидува пораст на побарувачката во Јужна и Источна Азија, но се предвидува благ пад на побарувачката за гас во некои напредни економии до 2040-та година. Производителите на гас се под голем притисок да бидат потранспарентни за нивото на штетниот метан што протекува низ нивните синџири на снабдување, поради што индустријата се соочува со дополнителен надзор.


Иднината изгледа многу поразлично за обновливите извори на енергија. Сценариото STEPS покажува дека обновливите извори на енергија ќе задоволат 80% од растот на побарувачката на електрична енергија до 2030-та година, а сончевата енергија е главниот двигател на растот проследен со копнена и крајбрежна ветерна енергија. Веќе е јасно дека соларната енергија ќе има 43% повеќе излезна моќ до 2040 година отколку што предвидуваше ИЕА во 2018 година, бидејќи е потврдено дека е до 50% поевтина отколку што првично се сметаше.


Иднината на енергијата несомнено се движи кон обновливи извори и се чини дека КОВИД-19 пандемијата ја забрзува таа транзиција. Брзината и степенот до кој тоа ќе се одвива во голема мера ќе влијае на тоа како можеме да се справиме со климатската катастрофа. За да го сториме ова правилно, треба повторно да размислиме како функционираат нашите економии и како ќе се справиме со стапките на јаглеродно-интензивната потрошувачка на најбогатите поединци и земји низ целиот свет.


Транзицијата кон почиста енергија, исто така, претставува низа предизвици што треба да се решат однапред. Во таа низа неопходно е да се вклучи флексибилноста на електричните мрежи во справувањето со непостојаноста на енергијата (во зависност од достапноста на сонцето и ветерот), складирањето енергија за моменти кога нема ветер и/или сонце, и решавањето на проблемите со побарувачката на минерали и материјали (литиум, никел, кобалт итн.) потребни за секторот за обновлива енергија и штетните влијанија што тие можат да ги предизвикаат врз животната средина и засегнатите заедници.