For Macedonian, scroll to the bottom of the article

2010 - 2019: The Hottest Decade on Record


Every decade since the 1980s has outdone the previous in breaking the record for being the hottest ten years since the Industrial Revolution. The new State of the Climate Report for 2019 paints a grim picture of an increasingly warming planet choked by rising greenhouse gas emissions.


Every summer, the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) agency publish the State of the Climate; a peer-reviewed summary of the global climate written by over 500 experts in 61 countries. The highly-detailed publication uses data from environmental monitoring stations and instruments located around the planet on land, water, ice and even in space.


As the end of 2019 saw the wrapping up of another decade, the 2010 to 2019 period was found to be 0.2℃ warmer than 2000 - 2009 which, itself, was warmer than 1990 - 1999 and so on.


July 2019 was also the earth’s hottest month ever recorded. Vietnam, the Netherlands, Belgium, Luxembourg, France, and the United Kingdom all experienced all-time high daily temperatures. Record warmth was also felt in countries like Estonia, Belarus, Romania, Ukraine, Moldova, Poland, Latvia, Lithuania and Hungary.


The consequences of the warming felt around the world were many. Perhaps most notably, catastrophic wildfires in Australia and across the Amazonian rainforests in Bolivia, Brazil, Perú and Paraguay made international news headlines. The blazes which devastated millions of acres destroyed multiple indigenous communities, killed millions of trees and wildlife (with some local extinctions reported), spanned for months on end and were, in part, the result of record heat dryness and intensified drought.


Europe experienced extreme drought and heatwaves, particularly in July, which killed thousands across the continent and wreaked havoc on some economies due to crop failure and issues with navigation across major rivers.


The Balkans in 2019


The situation was no better in the Balkans. It was the warmest year on record for Serbia and the second warmest for Slovenia while the peninsula experienced a warmer Spring than usual with a sudden uncharacteristic cold spell towards the end of the season. Summer was 2 degrees hotter and was followed by an extremely warm autumn.


Croatia and Slovenia reported almost double the amount of rain normally experienced in May, making it Slovenia’s wettest so far. On the other hand, North Macedonia and Bulgaria ended the year with a very dry December up to 80% more than usual in some areas.


As Albania was recovering from a large earthquake in September, thunderstorms and heavy rain caused flooding in some of the affected areas making an already difficult situation a lot worse.


“Global warming and climate change continue”


The record-breaking temperatures and subsequent climatic events such as drought and heatwaves are undoubtedly inextricably linked with man-made climate change. The data also showed that greenhouse gas concentration reached new records in 2019 based on modern instrumental records but also on ice core records which date back 800,000 years. Dr Jessica Blunden, one of the report’s authors, told The Climate Herald:


“A combination of many different climate indicators from across the globe tells us that global warming and climate change continue, with record-high greenhouse gas concentrations, record high sea levels, and near-record high global temperatures along with regional and localized record warmth in many areas. In the polar regions, both the Arctic and Antarctic were near-record warm. That record warmth will contribute to more melt of both glaciers and sea ice. Extreme heat events are also occurring more often compared to extreme cold events.”

With the 2019-2020 winter going down as Europe’s warmest ever and the effects of the COVID-19 pandemic which are still to be fully analysed and understood, the 2020 State of the Climate Report will undoubtedly tell many stories.


“Based on what we’ve seen so far this year, I think we’ll expect 2020 to be another record or near-record warm year. Interestingly, 2020 (and 2019) are both extremely warm compared to the record, but without a strong El Niño pattern, which typically causes a slight increase in global temperatures. What will be very interesting is to see if or how COVID-19 has an effect on greenhouse gas emissions and other climate change indicators. I suspect some of these impacts, if there are any, will be notable over time, not necessarily right away.”
--Dr Jessica Blunden

2010 - 2019: Најжешката декада измерена до сега


Секоја последователна декада од осумдесеттите години на минатиот век ја надминува претходната во рушење на рекордот како најжешките десет години од индустриската револуција па наваму. Новиот извештај за Состојба на климата за 2019-та година дава мрачна слика на сè позатоплена планета, задушена од зголемените емисии на стакленички гасови.


Секое лето, Агенцијата за Национална океанска и атмосферска администрација (НОАА) на САД го објавува извештајот Состојба на климата; рецензирано резиме за глобалната клима напишано од над 500 експерти од 61 земја. Деталната публикација користи податоци од станици за следење на животната средина и инструменти лоцирани наоколу планетата на копно, вода, мраз, па дури и во вселената.


Бидејќи крајот на 2019-та година заокружи уште една деценија, се покажа дека периодот од 2010-та до 2019-та година е за 0,2℃ потопол од декадата помеѓу 2000-та до 2009-та година, која пак беше потопла од предходната декада, 1990 - 1999-та година.


Месец јули 2019-та година беше исто така најжешкиот месец досега измерен на планетата. Виетнам, Холандија, Белгија, Луксембург, Франција и Велика Британија доживеаја највисоки дневни температури во историјата. Рекордна топлина се почувствува и во земји како Естонија, Белорусија, Романија, Украина, Молдавија, Полска, Летонија, Литванија и Унгарија.


Последиците од затоплувањето кое се чувствува низ целиот свет, беа многубројни. Веројатно најзначајни беа катастрофалните пожари во Австралија и пожарите во дождовните шуми на Амазонија во Боливија, Бразил, Перу и Парагвај, информации за кои можевме да ги слушнеме на вестите од светот. Пожари кои уништија милиони хектари земја, уништија голем број на домородни заедници, убија милиони дрвја и див свет (со извесно известување за изумирање на локални видови), а опстојуваа со месеци наназад и делумно беа резултат на сувите топлотни бранови и рекордната суша во текот на изминатата година.


Европа доживеа екстремни суши и топлотни бранови особено во јули 2019-та, кои предизвкаа смрт кај илјадници луѓе ширум континентот, особено кај постарите и кај оние со хронични заболувања, а предизвикаа и хаос во повеќе економски системи поради неуспехот на земјоделските култури и проблемите со навигацијата на поголемите реки.


Балканот во 2019-та година


Состојбата не беше подобра ниту на Балканот. 2019-та беше најтоплата година што е забележана за Србија и втора најтопла година за Словенија, додека полуостровот доживеа потопла пролет од вообичаеното со ненадеен некарактеристичен студ кон крајот на сезоната. Летото беше 2 степени потопло и беше проследено со екстремно топла есен.


Хрватска и Словенија објавија скоро двојно поголема количина на дожд од вообичаеното во мај 2019-та, што го прави мај највлажниот месец досега за Словенија. Од друга страна, Македонија и Бугарија ја завршија годината со многу сув декември, со дури до 80% помалку врнежи од вообичаено во некои области.


Додека Албанија закрепнуваше од големиот земјотрес во септември, грмотевиците и изобилните дождови предизвикаа поплавување во некои од погодените области, што ја направи веќе тешката состојба многу полоша.


„Глобалното затоплување и климатските промени продолжуваат“


Рекордно високите температури и последователните климатски настани, како што се сушите и топлотните бранови, несомнено неразделно се поврзани со климатската криза предизвикана од човечки фактор. Податоците засновани на современи инструментални записи, но исто така и од записи на ледено јадро кои датираат од пред 800 000 години, покажуваат дека концентрацијата на стакленички гасови има достигнато нови рекорди во 2019 година . Д-р Џесика Блунден, една од авторките на извештајот, за The Climate Herald изјави:


„Комбинација од многу различни климатски индикатори од целиот свет ни кажува дека глобалното затоплување и климатските промени продолжуваат, со рекордно високи концентрации на стакленички гасови, рекордно високо ниво на морињата и скоро рекордно високи глобални температури, заедно со регионална и локализирана рекордна топлина во многу области. Во поларните региони, и Арктикот и Антарктикот беа скоро рекордно затоплени. Таа топлина придонесува за интензивирано топење и на глечерите и на морскиот мраз. Екстремните горештини се случуваат почесто во споредба со екстремните студени настани“.

Со зимата 2019-2020-та година како најтопла во Европа и ефектите од пандемијата КОВИД-19 кои треба да бидат целосно анализирани, извештајот за Состојбата на климата во 2020-та година несомнено ќе раскаже многу приказни.


„Врз основа на она што го видовме досега оваа година, мислам дека ќе очекуваме 2020-та година да биде уште една рекордна или скоро рекордно-топла година. Интересно е што и 2020 година (и 2019 година) се исклучително топли во споредба со предходно измерени највисоки температури, дури и без феноменот Ел Нињо, што обично предизвикува мало зголемување на глобалните температури. Она што ќе биде многу интересно е да се види дали и како COVID-19 има ефект врз емисиите на стакленички гасови и другите индикатори за климатски промени. Верувам дека некои од овие влијанија, доколку ги има, ќе бидат забележителни со текот на времето, веројатно нема да бидат забележливи веднаш“.
~ Д-р Џесика Бланден